جاوا (به انگلیسی: Java) یک زبان برنامه‌نویسیِ شیءگرا است. نخستین بار توسط جیمز گاسلینگ در شرکت سان مایکروسیستمز ایجاد گردید. در سال ۱۹۹۵ به عنوان بخشی از سکوی جاوا منتشر شد.

  زبان جاوا شبیه به ++C است اما مدل شیءگرایی آسان‌تری دارد و از قابلیت‌های سطح پایین کمتری پشتیبانی می‌کند. ایده شیء گرایی جاوا از زبان اسمال‌تاک گرفته شده‌است. یکی از قابلیت‌های بنیادین جاوا این است که مدیریت حافظه را بطور خودکار انجام می‌دهد.

برای شروع برنامه نویسی لازم است تا JDK را نصب نماییم. آدرس نصب را بهتر است بجای Program Files داخل C را انتخاب نماییم.

دلیل این امر آن است که Sun وجود فاصله در میان اسم اجزای آدرس را صحیح نمی داند و ممکن است در مراحل بعدی کار موجب ایراد گردد. مثلا آدرس پیشنهادی می تواند بدین صورت باشد : C:\JDK

یکی از ویژگی‌های جاوا قابل حمل بودن آن است. یعنی برنامهٔ نوشته شده به زبان جاوا باید به‌طور مشابهی در کامپیوترهای مختلف با سخت‌افزارهای متفاوت اجرا شود؛ و باید این توانایی را داشته باشد که برنامه یک بار نوشته و کامپایل شده و سپس در همه کامپیوترها اجرا گردد.

به این صورت که کد کامپایل شدهٔ جاوا ذخیره می‌شود، اما نه به‌صورت کد ماشین بلکه به‌صورت بایت‌کد جاوا. دستورالعمل‌ها شبیه کد ماشین هستند، اما با ماشین‌های مجازی که به‌طور خاص برای سخت‌افزارهای مختلف نوشته شده‌اند، اجرا می‌شوند. در نهایت کاربر از سکوی جاوا نصب شده روی ماشین خود یا مرورگر وب استفاده می‌کند. کتابخانه‌های استاندارد یک راه عمومی برای دسترسی به ویژگی‌های خاص فراهم می‌کنند. مانند گرافیک، نخ‌کشی و شبکه. در بعضی از نسخه‌های ماشین مجازی جاوا، بایت‌کدها می‌توانند قبل و در زمان اجرای برنامه به کدهای محلی کامپایل شوند. فایدهٔ اصلی استفاده از بایت‌کد، قسمت کردن است. اما ترجمهٔ کلی یعنی برنامه‌های ترجمه شده تقریباً همیشه کندتر از برنامه‌های کامپایل شدهٔ محلی اجرا می‌شوند.

برای شروع برنامه نویسی با استفاده از NotePad یه فایل متنی بنام Saman.txt مثلا بر روی دسکتاپ ویندوز ایجاد می نماییم . برای اینکار بر روی دسکتاپ راست کلیک نموده و از قسمت New منوی Text Document را انتخاب می نماییم و نام آنرا Saman قرار می دهیم.  

در ادامه پسوند آنرا به java تغییر می دهیم که نام کامل فایل به Saman. java تغییر می یابد. این امر معمولا همراه با تغییر شمایل فایل نیز می گردد و آیکون آن از یک فایل متنی به یک فایل با لوگوی جاوا تبدیل می شود.